२०८२ फागुन २८, शुक्रबार

@ कृष्ण खनाल

श्रीखबर/प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचन २०८२ को अन्तिम नतिजाले नेपालको राजनीतिमा ऐतिहासिक उलटफेरको संकेत दिएको छ। दशकौँदेखि राज्यसत्ता र राजनीतिमा प्रभुत्व जमाउँदै आएका पुराना दलहरूलाई मतदाताले अभूतपूर्व ढंगले अस्वीकार गरेका छन् भने नयाँ शक्तिका रूपमा उदाएको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी ले संसदमा एकछत्र दबदबा कायम गरेको देखिएको छ।

निर्वाचन परिणामअनुसार प्रतिनिधिसभाको कुल २७५ सिटमध्ये राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले १८३ सिट जित्दै स्पष्ट बहुमत मात्र होइन, लगभग दुई तिहाइ नजिकको शक्ति हासिल गरेको छ। यो परिणाम केवल चुनावी जीत मात्र होइन, नेपाली मतदाताले पुराना दलहरूको राजनीतिक शैली, नेतृत्व र कार्यशैलीप्रति व्यक्त गरेको असन्तुष्टिको स्पष्ट सन्देश पनि हो। नतिजाले सबैभन्दा ठूलो धक्का पुराना स्थापित दलहरूलाई दिएको छ।

एक समय नेपाली राजनीति नियन्त्रण गर्ने नेपाली कांग्रेस प्रतिनिधिसभामा जम्मा ३७ सिटमा सीमित भएको छ। त्यस्तै लामो समय सरकार सञ्चालन र शक्तिको केन्द्रमा रहेको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) २६ सिटमा झरेको छ। यसैगरी दशकौँसम्म परिवर्तनको नारा बोकेको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा ) १६ सिटमा सीमित भएको देखिन्छ।

यी तथ्यांकले स्पष्ट देखाउँछ कि मतदाताले पुराना दलहरूको नेतृत्व, कार्यशैली र राजनीतिक संस्कृतिप्रति गहिरो असन्तोष व्यक्त गरेका छन्। नतिजाले नयाँ राजनीतिक शक्तिको उदय पनि देखाएको छ। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले प्रत्यक्षतर्फ १२५ सिट जित्नु मात्र होइन, समानुपातिकमा पनि सबैभन्दा बढी मत प्राप्त गर्दै ५८ सिट सुरक्षित गरेको छ। यो परिणाम सामान्य राजनीतिक सफलता होइन।

नेपालको संसदीय इतिहासमा नयाँ दलले यति ठूलो जनसमर्थन प्राप्त गर्नु अत्यन्त दुर्लभ घटना मानिन्छ। यसले दुईवटा संकेत स्पष्ट गरेको छ— – पहिलो, मतदाताले परम्परागत राजनीतिक विकल्पबाट आशा हराएका छन्। – दोस्रो, परिवर्तनको अपेक्षामा उनीहरूले नयाँ शक्तिलाई विश्वास गरेका छन्।

पछिल्ला वर्षहरूमा सरकार परिवर्तनको श्रृंखला, राजनीतिक अस्थिरता, भ्रष्टाचारका आरोप, आन्तरिक गुटबन्दी र विकासप्रतिको निराशाजनक परिणामले जनताको धैर्यको सीमा समाप्त हुँदै गएको देखिन्थ्यो। यही निराशाको परिणामस्वरूप मतदाताले पुराना दलहरूलाई कडा सन्देश दिएका छन्।

चुनाव परिणाम केवल सिटको गणित होइन, यो मतदाताको राजनीतिक मनोविज्ञानको प्रतिविम्ब पनि हो। * नयाँ शक्तिका लागि पनि चुनौती यद्यपि भारी बहुमतको विजयसँगै राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका लागि चुनौती पनि त्यत्तिकै ठूलो छ। जनताले दिएको विश्वासलाई परिणाममा बदल्न नसके त्यही जनमत भविष्यमा कठोर निर्णय लिन पनि पछि नपर्न सक्छ। राजनीतिक स्थायित्व, सुशासन, आर्थिक सुधार, रोजगारी र सेवा प्रवाहमा उल्लेखनीय परिवर्तन देखाउन सके मात्रै यो जनादेश दीर्घकालीन विश्वासमा बदलिन सक्छ।

* नेपाली राजनीतिमा नयाँ अध्याय-

यो निर्वाचन परिणामले नेपाली राजनीतिमा नयाँ अध्याय सुरु भएको संकेत दिएको छ। पुराना राजनीतिक संरचना, नेतृत्व शैली र सत्ता अभ्यासलाई चुनौती दिँदै नयाँ शक्ति उदाएको छ।

अब प्रश्न एउटै छ— यो परिवर्तन केवल चुनावी परिणाममा सीमित हुन्छ कि नेपालको शासन प्रणाली र राजनीतिक संस्कृतिमा वास्तविक सुधारको सुरुवात गर्छ ? आगामी दिनहरूले त्यसको उत्तर दिनेछन्।