२०८२ माघ १२, साेमबार
श्रीखबर/ नेपालको सार्वभौमसत्ता, राष्ट्रिय एकता र स्वाभिमानको अन्तर्राष्ट्रिय प्रतीकका रूपमा रहेको राष्ट्रिय झण्डाको प्रयोगलाई व्यवस्थित, मर्यादित र सम्मानजनक बनाउन सरकारले कडाइका साथ कानुनी प्रावधान कार्यान्वयन गरिरहेको गृह मन्त्रालयले स्पष्ट गरेको छ।
गृह मन्त्रालयका अनुसार राष्ट्रिय झण्डा कुनै एक व्यक्ति, समूह, दल वा संस्थाको हित र प्रचारका लागि प्रयोग गरिने साधन नभई सम्पूर्ण नेपाली नागरिकको साझा गौरव र पहिचानको प्रतीक हो।
त्यसैले यसको प्रयोग प्रचलित कानुन र कार्यविधिभन्दा बाहिर गई गर्न नपाइने मन्त्रालयले स्मरण गराएको छ। हाल कार्यान्वयनमा रहेको “राष्ट्रिय झण्डा र राष्ट्रिय गानको प्रयोग सम्बन्धी कार्यविधि, २०६९” ले राष्ट्रिय झण्डाको आकार, फहराउने तरिका, प्रयोग हुने स्थान तथा निषेधित अवस्थाहरू स्पष्ट रूपमा तोकेको छ।
राष्ट्रिय झण्डा उल्टो राख्ने, च्यात्ने, जलाउने, फ्याँक्ने, व्यापारिक विज्ञापनमा प्रयोग गर्ने, शरीरको छातीभन्दा तलको भागमा प्रयोग गर्ने वा सार्वजनिक मर्यादाविपरीत प्रयोग गर्नु कानुनतः निषेध गरिएको छ।
त्यसैगरी, निर्वाचन आचारसंहिता, २०८२ अनुसार निर्वाचन प्रचारप्रसारका क्रममा दल वा उम्मेदवारले जुलुस वा आमसभामा बढीमा दशवटा राष्ट्रिय झण्डा मात्र प्रयोग गर्न पाउने व्यवस्था रहेको छ।
यसबाहेक अन्य अवस्थामा राष्ट्रिय झण्डा प्रयोग गरेमा कानुनी कारबाही हुने प्रावधान रहेको गृह मन्त्रालयले जनाएको छ। मुलुकी अपराध संहिता, २०७४ ले पनि राष्ट्रिय झण्डाको अपमान हुने वा सार्वजनिक नैतिकता विपरीत प्रयोगलाई दण्डनीय अपराधका रूपमा व्याख्या गरेको छ।
गृह मन्त्रालयले राष्ट्रको गौरव र स्वाभिमानसँग जोडिएको राष्ट्रिय झण्डाको प्रयोग गर्दा संवेदनशीलता, जिम्मेवारी र सम्मान प्रदर्शन गर्न सबै नागरिक, राजनीतिक दल, संघ–संस्था तथा सरोकारवालालाई आग्रह गरेको छ।
कानुन विपरीत दुरुपयोग भएको पाइएमा कानुनी कारबाही गरिने चेतावनी समेत मन्त्रालयले दिएको छ।
