२०८२ पुष १७, बिहीबार
कृष्ण खनाल,चितवन
श्रीखबर/विशेष आलेख
आज जनवरी १ — अङ्ग्रेजी नयाँ वर्ष। पछिल्ला वर्षहरूमा यो दिन केवल पात्रो फेरिने क्षण मात्र नभएर नेपाली पहिचान, मौलिकता र सांस्कृतिक चेतनासँग गाँसिएको विशेष अवसरका रूपमा स्थापित हुँदै आएको छ।
यही दिनसँग जोडिएर मनाइँदै आएको नेपाली राष्ट्रिय टोपी दिवस नेपाली समाजको सांस्कृतिक आत्मसम्मानको प्रतीक बन्दै गएको छ।
नेपाली राष्ट्रिय टोपी दिवसको अवसरमा देश–विदेशमा रहनुहुने सम्पूर्ण नेपालीलाई नेपाली टोपी लगाएर यो दिवस भव्य रूपमा मनाउन सामाजिक अभियन्ता तथा वे ग्रुप नेपालका अध्यक्ष दिपक गौतमले अपिल गर्नुभएको छ।
उहाँका अनुसार टोपी केवल पहिरन होइन, यो नेपाली सभ्यता, इतिहास र सामूहिक स्मृतिको जीवित चिनारी हो।
जापानबाट सुरु भएको सांस्कृतिक अभियान नेपाली राष्ट्रिय टोपी दिवसको अवधारणा पहिलोपटक सन् २०११ मा जापानबाट सुरु भएको हो।
दिपक गौतम र टंकनाथ गैरेको पहलमा जापानको ओसाकामा पहिलोपटक नेपाली टोपी लगाएर सामाजिक सञ्जालमार्फत यो अभियान अघि सारिएको थियो। त्यस अभियानले टोकियोसहित जापानभर रहेका नेपाली समुदायलाई टोपीमार्फत आफ्नो पहिचान देखाउन प्रेरित गर्यो। सानो प्रयासबाट सुरु भएको यो अभियान आज विश्वव्यापी बनेको छ।
विश्वका विभिन्न देशमा रहेका नेपालीहरूले जनवरी १ लाई आफ्नो मौलिक संस्कृति सम्झने, आत्मसम्मान प्रकट गर्ने र भावी पुस्तालाई पहिचान हस्तान्तरण गर्ने अवसरका रूपमा लिन थालेका छन्। यसका अभियन्ता दिपक गौतम र टंकनाथ गैरेप्रति नेपाली समाजले उच्च सम्मान र कृतज्ञता व्यक्त गर्नु स्वाभाविक छ।
टोपी : विविधताको साझा पहिचान
नेपाली टोपी भन्नाले केवल ढाका टोपी मात्र बुझिँदैन। भादगाउँले टोपी, राई–लिम्बु समुदायका परम्परागत टोपी, गुरुङ, मगर, थारु, शेर्पालगायत सम्पूर्ण जाति, जनजाति र आदिवासी समुदायले सदियौँदेखि शिरमा लगाउँदै आएका सबै प्रकारका टोपीहरू नेपाली टोपीको व्यापक परिभाषाभित्र पर्छन्। यस अर्थमा राष्ट्रिय टोपी दिवस कुनै एक समुदायको पहिरनको उत्सव होइन, यो नेपाली बहुसांस्कृतिक समाजको साझा पहिचान र विविधताको सम्मान हो।
टोपीले नेपाली समाजको समावेशी चरित्रलाई प्रतिनिधित्व गर्छ। कला, संस्कृति र पुस्तान्तरण टोपी दिवस केवल एक दिनको कार्यक्रम होइन। यो कला, संस्कृति र परम्पराको सम्मान हो। ढाका बुनाइ, स्थानीय सीप, रङ, डिजाइन र हस्तकला नेपाली टोपीसँग प्रत्यक्ष जोडिएका छन्।
यसले स्थानीय कलाकार, कारीगर र सांस्कृतिक अर्थतन्त्रलाई पनि सशक्त बनाउने सम्भावना बोकेको छ। युवा पुस्ताको सक्रिय सहभागिताले पछिल्ला वर्षहरूमा टोपी दिवसलाई अझ ऊर्जाशील बनाएको छ। सामाजिक सञ्जालमा टोपीसहितका तस्बिर, सन्देश र अभियानहरूले नेपाली पहिचानलाई विश्व समुदायबीच चिनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलिरहेका छन्।
इतिहासदेखि भविष्यसम्मको सेतु टोपी दिवसले इतिहासलाई वर्तमानसँग जोड्छ र वर्तमानमार्फत भविष्य पुस्तामा पहिचान हस्तान्तरण गर्छ।
आधुनिकतासँगै मौलिकता हराउँदै जाने खतरा रहेको समयमै टोपी दिवसजस्ता अभियानहरूले “हामी को हौँ?” भन्ने प्रश्नको उत्तर दिन मद्दत गर्छन्।
अन्ततः, नेपाली राष्ट्रिय टोपी दिवस केवल दिवस होइन—यो आत्मसम्मानको घोषणा हो, सांस्कृतिक चेतनाको उत्सव हो र नेपाली कला, संस्कृति तथा पहिचानलाई निरन्तरता दिने सामूहिक प्रतिबद्धता हो।
Advertisement
